• Spil Helpt

“Huh?! dat wist ik niet!”

(Over het CITO-leerlingvolgsysteem)




Regelmatig reageren ouders verbaasd wanneer wij uitslagen vanuit het leerlingvolgsysteem aan hen uitleggen. Ze hebben vaak geen weet van wat een DLE betekent of een leerrendement. Zelfs de verdeling A t/m E en de nieuwe verdeling I t/m V zegt niet altijd veel. Als een kind allemaal A-scores behaalt, wordt al snel aangenomen dat alles goed gaat, maar dit hoeft helemaal niet zo te zijn. Het is dus belangrijk om uit te leggen hoe het zit….


A t/m E en I t/m V

Op het leerlingvolgsysteem zie je A t/m E en/of I t/m V staan. Dit is een middel om te zien hoe de score van het kind zich verhoudt tot de andere kinderen van dezelfde normgroep (leerjaar waarin het kind zit).


“Vroeger” werd altijd alleen A t/m E vermeld. Tegenwoordig wordt steeds vaker I t/m V vermeld. De verdeling die ten grondslag ligt aan de cijfers en letters verschilt, waarbij de verdeling I t/m V gemakkelijker te begrijpen is. Bij deze verdeling zijn er namelijk vijf groepen die ieder 20% van de leerlingen bevat. Niveau I zijn de 20% hoogst scorende leerlingen, niveau V de 20% laagst scorende leerlingen en niveau III is precies het gemiddelde. Een leerling met een III score, heeft een score precies tussen de 40 en 60%. De verdeling is gebaseerd op de verdeling van scores over kinderen in dezelfde groep. Dit is bij A t/m E ook zo maar hier is de verdeling anders. Niveau A staat bijvoorbeeld voor de 25% hoogst scorende leerlingen en niveau E nog maar voor de 10% laagst scorende leerlingen (zie ook de tabel hieronder). Het gemiddelde (50%) ligt hier op de grens van B en C. De scores geven een verdeling binnen de groep weer.


Wanneer een leerling in groep 5 een A-score voor rekenen heeft, betekent dit dat hij binnen de hoogste 25% van de algemene normgroep 5 scoort. Wanneer een leerling in groep 5 een I-score voor rekenen heeft, betekent dit dat hij binnen de hoogste 20% van de algemene normgroep 5 scoort.



DL en DLE

Wanneer je meer wil weten over het daadwerkelijke didactische niveau van een kind, kun je beter kijken naar onder andere het Didactisch Leeftijd Equivalent (DLE). Deze geeft een preciezere inschatting van de didactische vaardigheden en het didactische niveau van het kind.

Het Didactische Leeftijd (DL) geeft aan hoeveel maanden onderwijs een kind tot dan toe gehad heeft. Hierbij wordt geteld vanaf groep 3 en elk onderwijsjaar heeft 10 onderwijsmaanden. Dus een kind halverwege groep 5 heeft een DL van 25 maanden. Het DLE geeft aan hoeveel onderwijsmaanden past bij de score die de leerling gehaald heeft. Dit DLE kan dus hoger (voorsprong) of lager (achterstand) zijn dan de DL.


LR%

Oké, we gaan het nog ingewikkelder maken. Op het leerlingvolgsysteem vind je ook nog een LeerRendement-score (LR%). Een LR% score van 100 geeft aan dat een leerling alle lesstof beheerst die op dit moment van hem verwacht wordt. Een score hoger dan 100 geeft aan dat een kind meer beheerst (voorsprong) en een score lager dan 100 geeft aan dat een kind minder beheerst (achterstand).


Een kind met een DL van 10 en een DLE van 22 heeft een voorsprong. Door middel van doortoetsen kan men erachter komen welke “extra vaardigheden” het kind al beheerst. Heeft een kind A of I-scores, dan is doortoetsen belangrijk! Dit is namelijk een indicatie dat een leerling de lesstof die in de klas behandeld wordt al beheerst en mogelijk wordt de leerling dus ondervraagd. Door middel van doortoetsen kan bekeken worden op welk niveau een leerling verder kan leren. Wanneer sprake is van een achterstand (op basis van DLE of LR%), is het belangrijk te bekijken waar de moeilijkheden zitten en hier extra aandacht aan te besteden.


Intelligentie

Uiteraard kan ook intelligentie een rol spelen bij het achterblijven of voorlopen. Wanneer een intelligentieonderzoek is afgenomen is het altijd belangrijk om te bekijken of het leerpotentieel (de intelligentie) van het kind overeenkomt met de scores die hij/zij behaalt op school. Een leerling die III-scores en/of LR%=100 haalt, maar een bovengemiddelde tot hoge intelligentie heeft, ontwikkelt zich bijvoorbeeld niet naar volle vermogens.


Susan de Jong

Orthopedagoog

DEPENDANCES:

Emmaplein 21

5211 VZ Den Bosch

Noord-Brabant

Otterdijk 1

5715 RH Lierop

Noord-Brabant

ADRES:

Boterbloemstraat 13

5321 RP Hedel​

Nederland

hanny@spilhelpt.nl

TEL

073 599 57 80
  • Facebook Spil Helpt

Nieuwstraat 2

5301 EW Zaltbommel

Gelderland

Hambroeklaan 1

4822 ZZ Breda

Noord-Brabant

BIG-registratie: 09926891231

KvK-nummer: 55939767
 

© 2020 Paul van Gulick